इजरायल–अमेरिका र इरानबीचको युद्धले विश्व ऊर्जा बजार र आपूर्ति शृंखलामा ठूलो उथलपुथल सिर्जना गरेको छ। तेलको मूल्य तीव्र रूपमा बढेको छ र खाडी क्षेत्रको समुद्री यातायात, विशेष गरी होर्मुज जलडमरूमध्य, अवरुद्ध हुँदा उपभोक्ता, उद्योग र राष्ट्रका अर्थतन्त्रमा गम्भीर असर परेको छ। युद्ध क्षेत्रबाट टाढा रहेका देशहरूमा पनि यसको प्रभाव देखिएको छ भने उद्योगहरूको उत्पादन लागत बढेको छ।
इरानका सर्वोच्च नेता आयतुल्लाह अली खामेनेईको मृत्यु रूसका लागि कूटनीतिक झट्का मानिएको छ। यद्यपि, युक्रेन युद्धमा रूसले केही फाइदा उठाउन सक्छ, किनभने अमेरिकी सैन्य स्रोतहरू अहिले मध्यपूर्वमा केन्द्रित भइसकेका छन्। यसले युक्रेनमा उपलब्ध हतियारको आपूर्ति सीमित हुन सक्ने विश्लेषकहरूले बताएका छन्। इरानले पहिले रूसलाई शाहेद ड्रोन र त्यसको उत्पादन प्रविधि उपलब्ध गराएको भए पनि अहिले रूसले ती ड्रोन आफैं उत्पादन गर्न थालेको छ, जसले इरानमाथिको निर्भरता कम गरेको छ। खाडी क्षेत्रमा उत्पादन घट्दा तेलको मूल्य बढेकोले रूसले थप वित्तीय लाभ उठाउन सक्छ।
चीनमा अहिलेसम्म युद्धको प्रत्यक्ष ठूलो असर देखिएको छैन। चीनले इरानबाट आयात गर्ने कच्चा तेल करिब १२ प्रतिशत मात्र हो, र आवश्यक परेमा रूसबाट सजिलै तेल आयात गर्न सक्ने अवस्था छ। तर निर्यात–आधारित उद्योगहरूमा असर पर्न सक्ने सम्भावना छ। होर्मुज जलडमरूमध्यमा समस्या आएमा जहाजहरूले दक्षिण अफ्रिका हुँदै लामो मार्ग प्रयोग गर्नुपर्ने हुन सक्छ, जसले लागत र यात्रा समय दुबै बढाउँछ। विशेषज्ञहरूले चीनले यस परिस्थितिलाई रणनीतिक अवसरको रूपमा प्रयोग गर्दै आफूलाई जिम्मेवार र सन्तुलन कायम गर्ने शक्ति भनेर प्रस्तुत गर्न सक्ने बताएका छन्।
दक्षिण र दक्षिण–पूर्व एशियाका देशहरू, जस्तै पाकिस्तान, बंगलादेश, फिलिपिन्स र भियतनाम, मध्यपूर्वको तेल र ग्यासमा अत्यधिक निर्भर रहेका कारण युद्धको प्रभाव तीव्र रूपमा महसुस गरिरहेका छन्। केही देशहरूले इन्धन बचतका उपाय अपनाएका छन् भने कार्यसप्ताह र विश्वविद्यालय कक्षाहरू अनलाइन सञ्चालन गर्ने उपायहरू लागू गरिएका छन्।
युद्धको असर केवल ऊर्जा क्षेत्रमा सीमित छैन। उर्वरक उत्पादन, विशेष गरी युरिया, होर्मुज जलडमरूमध्यबाट विश्व बजारमा आपूर्ति हुने मुख्य कच्चा पदार्थ हो। यदि आपूर्ति अवरुद्ध भयो भने आगामी ६–९ महिनाभित्र खाद्य मूल्य वृद्धिसँगै खाद्य सुरक्षा संकट उत्पन्न हुन सक्छ। किसानहरूले उर्वरक नपाए उत्पादन घट्ने, खाद्य आपूर्ति सस्तो नरहने र दीर्घकालीन खाद्य सुरक्षा जोखिममा पर्न सक्ने विश्लेषकहरूले बताएका छन्।
