काठमाडौँ । हिमाल चढ्ने सपना बोकेर मनासलुतर्फ लागेका आरोही र पदयात्रीका लागि यस वर्षको शरद् ऋतुको सुरुवात नै चुनौतीपूर्ण बनेको छ। उत्तरी गोरखाको चुमनुब्री गाउँपालिका–४, नाम्रुङ क्षेत्रमा बुढीगण्डकी र थेराङखोलामा आएको बाढीले पुल र मुख्य पदमार्गमा क्षति पुर्याएपछि मनासलु क्षेत्रको पर्यटन गतिविधि प्रभावित भएको छ।
मनासलु संरक्षण क्षेत्रभित्र आइतबार बिहान आएको बाढीले दुईवटा महत्वपूर्ण पुल बगाउनुका साथै मुख्य पदमार्गमा क्षति पुर्याएको हो। बाढीका कारण मनासलु र लार्केपासतर्फ जाने यात्रामार्ग प्रभावित भएपछि तत्कालका लागि स्थानीय तथा पर्यटकको आवागमनमा रोक लगाइएको छ।
सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी नेत्रप्रसाद शर्माका अनुसार चुमनुब्री गाउँपालिका–४ र वडा नं. २ जोड्ने फलामे पुल तथा गाउँपालिकाबाट नाम्रुङ जङ्गलतर्फ जाने बुढीगण्डकी नदीमाथिको झोलुङ्गे पुल बाढीले बगाएको छ।
पुलसँगै दुईवटा मुख्य पदमार्गमा समेत क्षति पुगेपछि पर्वतारोहण र पदयात्राका लागि सानागाउँसम्म जाने पर्यटक प्रभावित भएका छन्। यात्राको क्रममा रहेका तथा मनासलु आरोहण र पदयात्राको तयारीमा रहेका पर्यटकलाई समेत तत्काल यात्रा नगर्न आग्रह गरिएको शर्माले जानकारी दिए।
बाढीबाट मानवीय क्षति भने नभएको स्थानीय प्रशासनले जनाएको छ। तर, मनासलु र लार्केपास पदमार्गमा पुगेको क्षतिले आगामी शरद् ऋतुको पर्वतारोहण सिजनलाई प्रत्यक्ष असर पार्न सक्ने देखिएको छ।
आरोहणको मुख्य सिजनमै बाटो अवरुद्ध
मनासलु आरोहणका लागि शरद् ऋतु सबैभन्दा महत्वपूर्ण समय मानिन्छ। यही समयमा विश्वका विभिन्न मुलुकबाट आरोहीहरू नेपाल आउने गर्छन्। तर, आरोहण सिजन सुरु हुनै लाग्दा पदमार्ग र पुलमा भएको क्षतिले आरोही, पर्यटन व्यवसायी तथा स्थानीय बासिन्दामा चुनौती थपिएको छ।
अवरुद्ध पदमार्ग तत्काल सञ्चालनमा ल्याउन प्रहरी र स्थानीय तहसँग समन्वय भइरहेको सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी शर्माले बताए। क्षतिग्रस्त बाटो खुलाउने तथा आवागमन सहज बनाउने कामलाई प्राथमिकतामा राखिएको छ।
पर्यटन विभागका अनुसार यस वर्षको शरद् ऋतुमा मनासलु आरोहणका लागि २९ समूहका ३४८ आरोहीले अनुमति लिएका छन्। अनुमति लिनेमा २६३ पुरुष र ८५ महिला छन्।
मनासलु आरोहणका लागि अनुमति लिने आरोहीमध्ये चीनका ५५, रुसका ३९, अमेरिकाका ३२, फ्रान्सका २७, बेलायतका २४ र नेपालका १५ जना छन्। अन्य विभिन्न देशका आरोहीसमेत मनासलु आरोहणको तयारीमा छन्।
यसले मनासलु क्षेत्रमा बाढीले पुर्याएको क्षति केवल स्थानीय आवागमनको समस्या नभई नेपालको पर्वतीय पर्यटन र यससँग जोडिएको स्थानीय अर्थतन्त्रसँग समेत प्रत्यक्ष रूपमा जोडिएको देखाउँछ।
३६७ आरोहीको तयारी, बाटो खोल्ने काम तीव्र
पर्यटन विभागका अनुसार यस शरद् ऋतुमा मनासलु, मकालु र दङ्गा हिमाल आरोहणका लागि हालसम्म ३२ समूहका ३६७ आरोहीले अनुमति लिएका छन्। मकालु आरोहणका लागि तीन जना र दङ्गा हिमालका लागि १६ जनाले अनुमति लिएका छन्।
यी तीन हिमालको आरोहण अनुमति शुल्कबाट मात्रै पर्यटन विभागले १५ करोड ९६ लाख २० हजार ८२८ रुपैयाँ राजस्व सङ्कलन गरेको छ। यता, पर्वतारोहण सञ्चालक सङ्घका अनुसार शरद् ऋतुको आरोहणलाई लक्षित गर्दै अवरुद्ध बाटो खुलाउने र आरोहणका लागि आवश्यक डोरी टाँग्ने रोप फिक्सिङको काम तीव्र रूपमा अघि बढिरहेको छ।
मनासलुको चुचुरोसम्म बाटो तयार पार्न खटिएको सात सदस्यीय दक्ष शेर्पा टोली अर्थात् आइसफल डाक्टरले दोस्रो आधार शिविरसम्मको बाटो तयार पारिसकेको छ। शिखरसम्मको बाटो तयार भएपछि सबै आरोहीका लागि मुख्य आरोहण खुला गरिनेछ। तर, बाढीले पदमार्ग र पुलमा पुर्याएको क्षतिले आरोहणको तयारीसँगै अर्को चुनौती थपेको छ—हिमालको बाटो मात्र होइन, हिमालसम्म पुग्ने बाटो पनि सुरक्षित र सहज हुनुपर्ने।
मनासलुको शरद् आरोहणका लागि विश्वका विभिन्न मुलुकबाट आरोहीहरू नेपाल आइरहँदा अबको प्राथमिकता क्षतिग्रस्त पदमार्ग र पुललाई समयमै पुनः सञ्चालनमा ल्याउनु बनेको छ। स्थानीय प्रशासन, सुरक्षा निकाय र पर्यटन क्षेत्रबीचको समन्वयले आगामी दिनमा मनासलुको आरोहण तथा पदयात्रा कति सहज हुन्छ भन्ने निर्धारण गर्नेछ।