अमेरिका सरकारले इरानसँग जारी द्वन्द्व अन्त्य गर्ने उद्देश्यले १५ बुँदे युद्धविराम प्रस्ताव अघि सारेको छ। उक्त प्रस्ताव पाकिस्तानमार्फत इरानसम्म पुर्याइएको जनाइएको छ, जसले दुई देशबीच वार्ता पुनः सुरु गराउन मध्यस्थताको भूमिका खेल्न सक्ने संकेत दिएको छ।
यसैबीच अमेरिका मध्यपूर्व क्षेत्रमा आफ्नो सैन्य उपस्थिति थप सुदृढ बनाउने तयारीमा देखिएको छ। करिब ५० हजार सैनिक पहिले नै तैनाथ रहेको अवस्थामा थप करिब एक हजार सैनिक पठाउने तयारी गरिएको छ। साथै, समुद्री सैनिकहरूको उल्लेख्य संख्या पनि परिचालन गरिँदैछ, जसलाई भविष्यका निर्णयहरूमा लचिलोपन कायम राख्ने रणनीतिका रूपमा हेरिएको छ।
कूटनीतिक पहल तीव्र बने पनि समग्र परिस्थिति भने जटिल नै रहेको छ। इरानले अमेरिका सँग कुनै औपचारिक वार्ता भइरहेको दाबी अस्वीकार गरेको छ भने अमेरिकाले वार्ताको सम्भावना रहेको संकेत दिएको छ। यसले दुवै पक्षबीच अविश्वास अझै कायम रहेको देखाउँछ।
मध्यपूर्वको महत्वपूर्ण जलमार्ग हर्मुज जलडमरूमध्य तनावको केन्द्र बनेको छ। इरानले उक्त मार्गमा निगरानी कडा बनाएपछि अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार प्रभावित भएको छ भने इन्धनको मूल्यमा पनि तीव्र वृद्धि देखिएको छ। यसले विश्व अर्थतन्त्रमा थप दबाब पर्ने चिन्ता बढाएको छ।
युद्धका क्रममा दुवै पक्षबाट आक्रमण जारी छन्। इरानले इजरायलतर्फ मिसाइल र ड्रोन आक्रमण गरिरहेको छ भने इजरायलले इरान र लेबनानका विभिन्न स्थानमा हवाई आक्रमण गरिरहेको जनाइएको छ। ती आक्रमणमा सर्वसाधारणको ज्यान जाने र घाइते हुने घटनाहरू पनि भएका छन्।
लेबनानमा पनि तनाव चर्किएको छ। इजरायलले त्यहाँ इरान समर्थित समूहहरूलाई लक्षित गर्दै आक्रमण गरेको जनाएको छ। यसैबीच लेबनान सरकारले इरानी राजदूतलाई देश छोड्न निर्देशन दिएको छ, जसले क्षेत्रीय अवस्था अझ संवेदनशील बनाएको छ।
पाकिस्तानले भने अमेरिका र इरानबीच वार्ता गराउन आफू तयार रहेको जनाएको छ। वार्ता सफल भएमा निकट भविष्यमा युद्धविराम सम्भव हुन सक्ने अपेक्षा गरिएको छ। तर दुवै पक्षको कडा अडान र आपसी अविश्वासका कारण तत्काल समाधान चुनौतीपूर्ण देखिएको छ।
समग्रमा, एकातर्फ कूटनीतिक प्रयास अघि बढिरहेका छन् भने अर्कोतर्फ सैन्य गतिविधि पनि बढ्दै गएको छ, जसले मध्यपूर्वको अवस्था अझ जटिल र अनिश्चित बनाएको छ।
