वेलिङ्टन । न्यूजिल्याण्डको सत्तारुढ न्यूजिल्याण्ड नेशनल पार्टी ले पुनः सरकारमा निर्वाचित भए सन् २०२८ जुलाईदेखि देशका सबै कामदारका लागि किवीसिभर वा समान प्रकारको अवकाश बचत योजनामा अनिवार्य सहभागिता लागू गर्ने महत्वाकांक्षी नीति सार्वजनिक गरेको छ।
लोअर हटमा आयोजित पार्टीको वार्षिक सम्मेलनमा प्रधानमन्त्री तथा पार्टी नेता क्रिस्टोफर लक्सन ले उक्त योजना घोषणा गर्दै नागरिकहरूको दीर्घकालीन आर्थिक सुरक्षाका लागि बचत संस्कृतिलाई थप सुदृढ बनाउन आवश्यक रहेको बताए।
नयाँ प्रस्तावअनुसार जुलाई २०२८ देखि रोजगारीमा रहेका सबै व्यक्तिले किवीसिभर वा सोसरहको अवकाश बचत योजनामा नियमित योगदान गर्नुपर्नेछ। हाल किवीसिभर स्वेच्छिक सहभागितामा आधारित रहेकाले यो व्यवस्था लागू भए न्यूजिल्याण्डको अवकाश बचत प्रणालीमा ठूलो परिवर्तन आउनेछ।
नेशनल पार्टीले कर्मचारी र रोजगारदाताको किवीसिभर योगदान दर क्रमशः वृद्धि गर्दै सन् २०३२ सम्म दुवै पक्षको योगदान ६–६ प्रतिशत पुर्याउने योजना पनि अघि सारेको छ। यसअनुसार कुल योगदान दर १२ प्रतिशत पुग्नेछ, जुन अष्ट्रेलियाको अवकाश बचत प्रणालीसँग मिल्दोजुल्दो हुनेछ।
पार्टीले बालबालिकाको भविष्य सुरक्षित गर्न नयाँ प्रोत्साहन योजना पनि सार्वजनिक गरेको छ। जुलाई २०२७ पछि जन्मिने प्रत्येक शिशुको किवीसिभर खातामा सरकारले प्रारम्भिक १,५०० न्यूजिल्याण्ड डलर जम्मा गरिदिनेछ र उनीहरू स्वतः योजनामा आबद्ध हुनेछन्।
त्यसैगरी, सशुल्क अभिभावक बिदामा रहेका आमाबुवा तथा अभिभावकहरूका लागि सरकारले अतिरिक्त किवीसिभर योगदान उपलब्ध गराउने प्रस्ताव गरेको छ। ६५ वर्षभन्दा माथिका कर्मचारीहरूका लागि समेत रोजगारदाताले किवीसिभर योगदान जारी राख्नुपर्ने व्यवस्था गरिने जनाइएको छ।
प्रधानमन्त्री लक्सनले हालको किवीसिभर प्रणाली सफल भए पनि कम आय भएका व्यक्ति, स्वरोजगारमा संलग्न नागरिक तथा युवाहरूको सहभागिता अपेक्षाकृत कम रहेको उल्लेख गरे। उनले युवावस्थामै बचत सुरु गर्दा दीर्घकालीन रूपमा ठूलो आर्थिक लाभ प्राप्त हुने बताए।
“भविष्यका लागि बचत सुरु गर्ने सबैभन्दा राम्रो समय युवावस्थामै हो। त्यसबेला बचत गरिएको प्रत्येक डलरले लामो समयसम्म वृद्धि हुने अवसर पाउँछ,” उनले भने।
उनले अहिलेको महँगी र आर्थिक दबाबका कारण बचत गर्न गाह्रो भए पनि अवकाशपछिको जीवनका लागि आर्थिक सुरक्षा अझ महत्वपूर्ण रहेको उल्लेख गरे।
नेशनल पार्टीको यो प्रस्ताव आगामी निर्वाचनको प्रमुख आर्थिक तथा सामाजिक एजेन्डामध्ये एक बन्ने अपेक्षा गरिएको छ। विश्लेषकहरूका अनुसार किवीसिभर सुधारसँगै सरकारले भविष्यमा पेन्सन तथा अवकाश सुरक्षा प्रणालीसम्बन्धी थप सुधारका योजना पनि सार्वजनिक गर्न सक्ने संकेत देखिएको छ।
यदि यो नीति कार्यान्वयनमा आयो भने लाखौँ कामदार प्रत्यक्ष रूपमा प्रभावित हुनेछन् र न्यूजिल्याण्डको अवकाश बचत प्रणालीमा हालसम्मकै ठूलो संरचनागत परिवर्तन हुने विश्वास गरिएको छ।
