नयाँ दिल्ली — भारत र न्युजिल्याण्डबीच अप्रिल २७ मा स्वतन्त्र व्यापार सम्झौतामा औपचारिक रूपमा हस्ताक्षर गरिएको छ । दुवै देशका प्रधानमन्त्रीहरूले यसलाई “ऐतिहासिक उपलब्धि” भन्दै स्वागत गरेका छन् । सम्झौतामा भारतका वाणिज्य तथा उद्योग मन्त्री पियुष गोयल र न्युजिल्याण्डका व्यापार तथा लगानी मन्त्री टोड म्याक्लेले हस्ताक्षर गरेका हुन् ।
सम्झौताअनुसार न्युजिल्याण्डले भारतबाट आयात हुने सबै वस्तुमा लाग्ने भन्सार शुल्क पूर्ण रूपमा हटाउने भएको छ । प्रत्युत्तरमा भारतले न्युजिल्याण्डबाट आयात हुने करिब ९५ प्रतिशत वस्तुमा शुल्क हटाउने वा उल्लेखनीय रूपमा घटाउने सहमति जनाएको छ । यसले दुई देशबीचको व्यापारिक पहुँच विस्तार गर्दै निर्यात–आयातलाई थप सहज बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।
विशेषगरी कृषि, दुग्धजन्य उत्पादन, मासु, काठ तथा सेवा क्षेत्र न्युजिल्याण्डका लागि प्रमुख लाभका क्षेत्रका रूपमा हेरिएको छ भने भारतीय उद्योगले ठूलो उपभोक्ता बजारमार्फत थप विस्तारको अवसर पाउनेछन् । यससँगै प्रविधि, शिक्षा, पर्यटन र सेवा क्षेत्रमा समेत सहकार्य बढ्ने विश्वास गरिएको छ।
विज्ञहरूका अनुसार यस्तो सम्झौताले दुवै देशका व्यवसायीका लागि नयाँ बजार र लगानीका अवसर खोल्नेछ । न्युजिल्याण्डले शुल्क हटाउँदा भारतीय निर्यातकर्ताले प्रतिस्पर्धात्मक रूपमा आफ्नो उपस्थिति विस्तार गर्न सक्नेछन् भने भारतले पनि न्युजिल्याण्डका उच्च गुणस्तरका उत्पादनमा सहज पहुँच पाउनेछ ।
विश्वव्यापी व्यापार प्रणाली परिवर्तन भइरहेका बेला यो सम्झौता दुवै देशका लागि बजार विविधीकरण र आर्थिक सहकार्य विस्तार गर्ने महत्वपूर्ण कदमका रूपमा हेरिएको छ। यसले केवल व्यापारिक सम्बन्ध मात्र होइन, सांस्कृतिक आदानप्रदान र जनस्तरको सम्बन्धलाई समेत मजबुत बनाउने अपेक्षा गरिएको छ ।
दुवै देशका अधिकारीहरूले सम्झौताको कार्यान्वयनसँगै दीर्घकालीन साझेदारी अझ सुदृढ हुने विश्वास व्यक्त गरेका छन् । विश्लेषकहरूका अनुसार यो सम्झौताले भारत–न्युजिल्याण्ड सम्बन्धमा नयाँ अध्याय सुरु गर्दै भविष्यमा थप आर्थिक र कूटनीतिक सहकार्यका ढोका खोल्नेछ ।
