मिडिल इस्ट क्षेत्रमा अहिले ठूलो सैन्य तनाव र युद्धको अवस्था सिर्जना भएको छ। शनिबार, २८ फेब्रुअरी २०२६ को झिसमिसे बिहान संयुक्त राज्य अमेरिका र इजरायल ले संयुक्त रूपमा इरान का विभिन्न सैन्य अड्डा, मिसाइल केन्द्र तथा सुरक्षा संरचनाहरूमा व्यापक हवाई आक्रमण गरेपछि स्थिति अत्यन्तै गम्भीर बनेको हो। आक्रमणपछि इरानले तत्काल प्रतिकारस्वरूप मिसाइल र ड्रोन आक्रमण सुरु गरेको छ, जसका कारण क्षेत्रीय मात्र होइन अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमै चिन्ता बढेको छ।
अमेरिका र इजरायलले इरानले आफ्नो आणविक हतियार कार्यक्रमलाई तीव्रता दिएको तथा इजरायलविरुद्ध सक्रिय समूहहरूलाई समर्थन गरिरहेको आरोप लगाउँदै रणनीतिक सैन्य पूर्वाधारलाई लक्षित गरी आक्रमण गरिएको बताएका छन्। प्रारम्भिक विवरणअनुसार इरानका केही सैन्य संरचना नष्ट भएका छन् र मानवीय क्षति पनि भएको रिपोर्टहरू सार्वजनिक भएका छन्, यद्यपि यकिन तथ्यांक सार्वजनिक गरिएको छैन।
यस आक्रमणपछि इरानले इजरायलका विभिन्न शहरहरू र मध्यपूर्व क्षेत्रमा रहेका अमेरिकी सैन्य अड्डाहरूलाई लक्षित गरी मिसाइल तथा ड्रोन प्रहार गरेको जनाएको छ। इजरायलका प्रमुख शहरहरूमा हवाई आक्रमणको साइरन बजाइयो र सर्वसाधारणलाई बंकर तथा सुरक्षित स्थानमा जान निर्देशन दिइयो। इरानले यसलाई आफ्नो सार्वभौमिकतामाथिको प्रत्यक्ष आक्रमणको जवाफ भएको उल्लेख गर्दै आवश्यक परे थप कडा कदम चाल्ने चेतावनी दिएको छ।
तनाव इरान र इजरायलबीच मात्र सीमित नरही अन्य देश र सशस्त्र समूहहरू पनि यसमा तानिन सक्ने संकेत देखिएको छ। इरानसँग निकट सम्बन्ध रहेका लेबनानको हेजबोल्लाह, यमनको हुथी आन्दोलन तथा इराक र सिरियामा सक्रिय इरान समर्थित समूहहरूले समेत इजरायल र अमेरिकी लक्ष्यविरुद्ध आक्रमण गर्ने चेतावनी दिएका छन्। यसले द्वन्द्व अझै धेरै देशहरूमा फैलिन सक्ने जोखिम बढाएको विश्लेषण गरिएको छ।
इरानले अमेरिका र इजरायलको आक्रमणको बदला स्वरूप खाडी क्षेत्रका केही देशहरूलाई लक्षित गरी मिसाइल र ड्रोन प्रहार गरेको दाबी गरेको छ। सो क्रममा संयुक्त अरब इमिरेट्स को दुबई पनि प्रभावित भएको बताइएको छ। दुबईको प्रसिद्ध Palm Jumeirah क्षेत्रमा रहेको Fairmont The Palm नजिक मिसाइल खस्दा आगलागी भएको र कम्तीमा चार जना घाइते भएको स्थानीय स्रोतहरूले जनाएका छन्।
दुबईका केही अन्य क्षेत्रमा पनि विस्फोटको आवाज सुनिएको र मिसाइलका टुक्रा खस्दा साना–ठूला क्षति भएको जानकारी सार्वजनिक भएको छ। यूएईको हवाई रक्षा प्रणालीले धेरैजसो मिसाइलहरू आकाशमै निष्क्रिय पार्न सफल भएको दाबी गरिएको छ। यूएईको राजधानी अबुधाबी मा मिसाइलको टुक्रा खस्दा एक जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ।
यस घटनापछि दुबई अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलसहित मध्यपूर्वका धेरै अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा उडानहरू रद्द वा स्थगित गरिएका छन्। यसले हजारौं यात्रुहरू प्रभावित भएका छन् भने आपतकालीन सतर्कता लागू गरिएको छ। दुबई पूर्ण रूपमा नष्ट भएको वा व्यापक स्थलयुद्ध सुरु भएको अवस्था भने छैन, तर उच्च सतर्कतामा राखिएको र सुरक्षाकर्मीहरू तैनाथ गरिएको जनाइएको छ।
हालको संकटको पृष्ठभूमि सन् २०२३ मा गाजामा इजरायल र हमासबीच सुरु भएको युद्धसँग जोडिएको मानिएको छ। त्यसयता इरान र इजरायलबीच प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रूपमा मिसाइल तथा ड्रोन आक्रमण र सैन्य गतिविधि बढ्दै गएका थिए। अहिले अमेरिका प्रत्यक्ष रूपमा इजरायलको पक्षमा उभिएपछि द्वन्द्वले अन्तर्राष्ट्रिय रूप लिने जोखिम झनै बढेको छ।
यसबीच धेरै देशहरूले आफ्नो हवाई क्षेत्र अस्थायी रूपमा बन्द गरेका छन्, अन्तर्राष्ट्रिय उडानहरू प्रभावित भएका छन् र विश्व बजारमा तेलको मूल्य बढ्न सक्ने चिन्ता व्यक्त गरिएको छ। संयुक्त राष्ट्रसंघ सहित विभिन्न देशहरूले संयमता अपनाउन, तत्काल युद्धविराम गर्न र वार्तामार्फत समाधान खोज्न आह्वान गरेका छन्। विश्लेषकहरूका अनुसार यदि स्थिति नियन्त्रणमा आएन भने यसले सम्पूर्ण मध्यपूर्व मात्र होइन, विश्व अर्थतन्त्र र अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षामा समेत दीर्घकालीन असर पार्न सक्ने खतरा रहेको छ।
