अकल्याण्ड। न्युजिल्यान्ड सरकारले अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थीलाई लक्षित गर्दै पाथवे स्टुडेन्ट भिसा (Pathway Student Visa–PSV) मा व्यापक सुधार गर्ने घोषणा गरेको छ। आगामी जुलाई २०, २०२६ देखि लागू हुने नयाँ व्यवस्थाले विद्यार्थीलाई अध्ययन योजना परिवर्तन गर्न, थप अध्ययन विकल्प रोज्न तथा अंग्रेजी भाषा अध्ययनका लागि बढी समय उपलब्ध हुनेछ।
सरकारका अनुसार यी परिवर्तनहरू ‘इन्टरनेशनल एजुकेसन गोइङ फर ग्रोथ’ कार्यक्रमअन्तर्गत ल्याइएको हो। यसको उद्देश्य पाथवे स्टुडेन्ट भिसा प्रणालीलाई अझ सरल, लचिलो र विद्यार्थीमैत्री बनाउँदै न्युजिल्यान्डलाई अन्तर्राष्ट्रिय शिक्षाका लागि अझ आकर्षक गन्तव्यका रूपमा स्थापित गर्नु रहेको छ।
हालको पाथवे स्टुडेन्ट भिसाले एउटै भिसामा पूर्वनिर्धारित अध्ययन मार्ग (Study Pathway) अन्तर्गत एकभन्दा बढी कोर्स अध्ययन गर्न अनुमति दिन्छ। उदाहरणका लागि, कुनै विद्यार्थीले अंग्रेजी भाषा अध्ययनपछि फाउन्डेशन कोर्स हुँदै स्नातक तहमा प्रवेश गर्न सक्छ। सरकारले भने नयाँ परिवर्तनले अध्ययनको क्रममा आफ्नो योजना परिवर्तन गर्न चाहने विद्यार्थीलाई थप सहजता प्रदान गर्ने जनाएको छ।
कक्षा १२ र १३ का विद्यार्थीलाई बढी स्वतन्त्रता
नयाँ व्यवस्थाअनुसार माध्यमिक तह (कक्षा १२ र १३) पूरा गरी उच्च शिक्षामा प्रवेश गर्ने विद्यार्थीले अध्ययन विषय परिवर्तन गर्न थप स्वतन्त्रता पाउनेछन्। भिसा आवेदनका क्रममा विद्यार्थीले अध्ययन गर्न चाहेको विषय, अध्ययन तह र शैक्षिक संस्थाको विवरण दिनुपर्ने व्यवस्था यथावत रहनेछ। तर भिसामा अब विशिष्ट विषयको नाम उल्लेख गरिने छैन। यसको सट्टा अध्ययन गर्ने योग्यता (Qualification) र शैक्षिक संस्थाको नाम मात्र उल्लेख हुनेछ।
यसको अर्थ, कुनै विद्यार्थीले एउटै विश्वविद्यालयमा विज्ञान विषयबाट मानविकी वा अन्य विषयमा परिवर्तन गर्न चाहेमा सम्बन्धित शैक्षिक संस्थाको स्वीकृतिमा नयाँ स्टुडेन्ट भिसा आवेदन दिनुपर्ने आवश्यकता रहने छैन। यसअघि भने अध्ययन विषय परिवर्तन गर्न नयाँ भिसा अनिवार्य रूपमा लिनुपर्थ्यो। सरकारका अनुसार यसले विद्यार्थीको समय र खर्च दुवै बचत गर्नुका साथै माध्यमिक शिक्षाबाट उच्च शिक्षामा सहज संक्रमण गर्न सहयोग पुर्याउनेछ।
तल्लो तहका अध्ययन कार्यक्रम पनि समेटिने
सरकारले पाथवे स्टुडेन्ट भिसाको दायरा विस्तार गर्दै न्युजिल्यान्ड क्वालिफिकेसन एन्ड क्रेडेन्सियल फ्रेमवर्क (NZQCF) को लेभल १ देखि ४ सम्मका अध्ययन कार्यक्रमलाई पनि समावेश गरेको छ। यसअन्तर्गत अंग्रेजी भाषा अध्ययन, फाउन्डेशन कार्यक्रम तथा विभिन्न व्यावसायिक प्रमाणपत्र (Vocational Certificate) अध्ययन गर्ने विद्यार्थीले पनि एउटै पाथवे स्टुडेन्ट भिसाबाट अध्ययन गर्न सक्नेछन्। यसअघि यी तहका केही अध्ययन कार्यक्रमहरू पाथवे स्टुडेन्ट भिसाको सुविधाबाट बाहिर थिए।
अंग्रेजी भाषा अध्ययनका लागि थप समय
सरकारले अंग्रेजी भाषा अध्ययनका लागि उपलब्ध समय पनि बढाएको छ। नयाँ व्यवस्थाअनुसार पहिलो पटक पाथवे स्टुडेन्ट भिसा लिने र त्यसपछि NZQCF लेभल १ देखि ८ सम्म अध्ययन गर्ने विद्यार्थीले अब अंग्रेजी भाषा अध्ययनका लागि अधिकतम ३० सातासम्म समय पाउनेछन्। यसअघि यस्तो अवधि २० सातासम्म मात्र सीमित थियो। सरकारले भाषा तयारीका लागि थप १० साताको समय उपलब्ध गराउँदा विद्यार्थीलाई उच्च शिक्षाको तयारी गर्न सहज हुने विश्वास लिएको छ।
अध्ययन योजना परिवर्तन गर्न सहज
नयाँ व्यवस्थाले विशेषगरी अध्ययन सुरु गरेपछि आफ्नो रुचि वा करियरको लक्ष्य परिवर्तन गर्ने विद्यार्थीलाई ठूलो राहत दिने अपेक्षा गरिएको छ।
यसअघि भिसामा नै अध्ययन विषय उल्लेख हुने भएकाले विषय परिवर्तन गर्दा नयाँ भिसा आवेदन दिनुपर्ने झन्झट थियो। अब भने सम्बन्धित शिक्षण संस्थाको स्वीकृतिमा विद्यार्थीले अध्ययनको विषय परिवर्तन गर्न सक्नेछन्, जसले प्रशासनिक प्रक्रिया सरल बनाउने सरकारको भनाइ छ।
न्युजिल्यान्डलाई अझ प्रतिस्पर्धी अध्ययन गन्तव्य बनाउने लक्ष्य
न्युजिल्यान्ड सरकारले अन्तर्राष्ट्रिय शिक्षा क्षेत्रलाई मुलुकको आर्थिक विकासको महत्वपूर्ण आधारका रूपमा लिँदै आएको छ। नयाँ सुधारले विद्यार्थीलाई थप अध्ययन विकल्प, बढी लचिलोपन र सहज भिसा प्रणाली उपलब्ध गराउने विश्वास गरिएको छ।
सरकारका अनुसार यी परिवर्तनले न्युजिल्यान्डको अन्तर्राष्ट्रिय शिक्षा प्रणालीलाई विश्व बजारमा अझ प्रतिस्पर्धी बनाउने, दक्ष जनशक्ति आकर्षित गर्ने तथा उच्च शिक्षामा अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थीको सहभागिता बढाउने अपेक्षा गरिएको छ। यद्यपि, सरकारले पाथवे स्टुडेन्ट भिसाका आधारभूत योग्यता भने यथावत रहने स्पष्ट गरेको छ। सबै अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थीले स्वास्थ्य र चरित्रसम्बन्धी मापदण्ड पूरा गर्नुपर्नेछ। साथै, उनीहरू वास्तविक अध्ययन उद्देश्य भएका विद्यार्थी (Genuine Student) भएको प्रमाणित गर्नुपर्ने व्यवस्था पनि कायम रहनेछ।
