अमेरिका जाने सपना नेपाली समाजमा नयाँ विषय होइन। दशकौँदेखि हजारौं नेपाली युवाहरू, विद्यार्थी, व्यवसायी र परिवारका सदस्यहरू अवसरको खोजीमा अमेरिका पुगिरहेका छन्। कसैका लागि अमेरिका उच्च शिक्षाको केन्द्र हो, कसैका लागि करिअर निर्माण गर्ने भूमि, त कसैका लागि आफ्ना परिवारको भविष्य सुरक्षित गर्ने गन्तव्य। तर अमेरिकाको यात्रा केवल भिसा प्राप्त गरेर विमान चढ्ने प्रक्रियामा सीमित छैन। त्यो एउटा लामो संघर्ष, योजना, कानुनी प्रक्रिया र धैर्यको यात्रा पनि हो।

काठमाडौंकी २४ वर्षीया समीक्षा अधिकारीले सन् २०२२ मा विद्यार्थी भिसामा अमेरिका जाने अवसर पाइन्। नेपालमा स्नातक तह पूरा गरेपछि उनले अमेरिकाको एक विश्वविद्यालयमा अध्ययन सुरु गरिन्। तर उनको यात्रा सोचेजस्तो सहज थिएन।

“सबैले अमेरिका पुगेपछि जीवन सजिलो हुन्छ भन्ने सोच्नुहुन्छ,” उनी भन्छिन्, “तर यहाँ आएपछि पढाइ, काम, खर्च व्यवस्थापन र भविष्यको चिन्ता एकैसाथ आउँछ। सुरुका दुई वर्ष निकै चुनौतीपूर्ण थिए।”

समीक्षाजस्तै हजारौं नेपाली विद्यार्थी अहिले अमेरिकाका विभिन्न विश्वविद्यालयमा अध्ययनरत छन्। अमेरिकी डिग्रीले विश्वव्यापी अवसरको ढोका खोल्ने भएकाले अमेरिका अझै पनि नेपाली विद्यार्थीहरूको पहिलो रोजाइमध्ये एक बनेको छ। अध्ययनपछि प्राप्त हुने कार्यअनुभवको अवसरले पनि धेरैलाई आकर्षित गरिरहेको छ।

अवसरको देश किन बनिरहेको छ अमेरिका ?

विश्वकै सबैभन्दा ठूलो अर्थतन्त्र भएको अमेरिका प्रविधि, चिकित्सा, शिक्षा, अनुसन्धान, वित्त, इन्जिनियरिङ र उद्यमशीलताको केन्द्र मानिन्छ। यही कारणले दक्ष जनशक्ति र प्रतिभाका लागि यहाँ सधैं अवसर खुला रहन्छन्।

टेक्सासमा कार्यरत नेपाली सफ्टवेयर इन्जिनियर अनिल पोखरेलका अनुसार अमेरिका मेहनती र योग्य व्यक्तिका लागि सम्भावनाले भरिएको देश हो । “नेपालमा मैले पाँच वर्षमा जे अनुभव पाएको थिएँ, यहाँ दुई वर्षमै त्योभन्दा धेरै सिक्न पाएँ,” उनी भन्छन्। “अमेरिकाको कार्यसंस्कृति, प्रविधि र अवसरले करिअरलाई अर्को स्तरमा पुर्‍याउँछ।”

अमेरिकामा नेपालीहरूको संख्या बढ्दै जाँदा सामुदायिक सञ्जाल पनि बलियो बन्दै गएको छ। न्युयोर्क, टेक्सास, क्यालिफोर्निया, भर्जिनिया र इलिनोइसजस्ता राज्यहरूमा नेपाली समुदायको उपस्थिति उल्लेखनीय छ। नेपाली रेस्टुरेन्ट, सांस्कृतिक संस्था, धार्मिक केन्द्र र व्यवसायिक संगठनहरूले नयाँ आउनेहरूलाई सहयोग गरिरहेका छन्।

विद्यार्थीदेखि स्थायी बसोबाससम्मको यात्रा

अधिकांश नेपालीहरूको अमेरिकी यात्रा विद्यार्थी भिसाबाट सुरु हुन्छ। अध्ययनपछि प्राप्त हुने व्यावहारिक तालिम (ओपीटी) र त्यसपछि रोजगारदातामार्फत कार्य भिसा प्राप्त गर्ने बाटो धेरैले अपनाउने गरेका छन्।

न्युयोर्कमा अध्यागमन कानुन अभ्यास गर्दै आएका कानुन व्यवसायी केशवराज सेडाईका अनुसार विद्यार्थी भिसा अमेरिकामा भविष्य निर्माण गर्ने सबैभन्दा लोकप्रिय माध्यम बनेको छ।

उनले भने, “धेरै नेपाली विद्यार्थीले अध्ययनपछि रोजगार प्राप्त गर्छन्। त्यसपछि कार्य भिसा र अन्ततः ग्रिन कार्डसम्म पुग्ने प्रक्रिया अगाडि बढ्छ। तर यसका लागि सुरुदेखि नै स्पष्ट योजना आवश्यक हुन्छ।”

उनका अनुसार अमेरिकी आप्रवासन प्रणाली विश्वकै जटिल कानुनी संरचनामध्ये एक हो। सही जानकारीको अभावमा सानो गल्तीले पनि भिसा अस्वीकृत हुने, प्रक्रिया लामो हुने वा कानुनी समस्या सिर्जना हुने जोखिम रहन्छ।

परिवारसँग पुनर्मिलनको आशा

अमेरिकामा रहेका नेपालीहरूका लागि परिवारसँग पुनर्मिलन पनि एउटा महत्वपूर्ण विषय हो। धेरै नेपालीले आफ्ना जीवनसाथी, सन्तान वा अभिभावकलाई अमेरिका ल्याउन वर्षौं प्रतीक्षा गर्ने गरेका छन्।

भर्जिनियामा बसोबास गरिरहेका राजेन्द्र तामाङले आफ्नी आमालाई अमेरिका ल्याउन झण्डै चार वर्ष कुर्नुपरेको अनुभव सुनाउँछन्।

“कागजी प्रक्रिया, समय र प्रतीक्षाले कहिलेकाहीँ थकित बनाउँछ,” उनी भन्छन्, “तर अन्ततः परिवारसँग बस्न पाउनु सबैभन्दा ठूलो उपलब्धि हो।”

अमेरिकी नागरिक वा स्थायी बसोबास प्राप्त व्यक्तिका परिवारका सदस्यहरूका लागि विभिन्न कानुनी बाटाहरू उपलब्ध भए पनि प्रक्रिया समयसापेक्ष र कागजी रूपमा जटिल हुने गरेको छ।

डीभी लोटरी : अझै पनि हजारौंको आशा

नेपालीहरूका लागि डाइभर्सिटी भिसा (डीभी) लोटरी अझै पनि अमेरिकाको ढोका खोल्ने महत्वपूर्ण माध्यम बनेको छ। हरेक वर्ष हजारौं नेपालीले आवेदन दिने र सयौंले सफलता प्राप्त गर्ने गरेका छन्।

चितवनका ३२ वर्षीय सुरज अधिकारी डीभीमार्फत अमेरिका पुगेका हुन्। “मैले आवेदन दिएको पाँचौं वर्षमा सफलता पाएँ,” उनी भन्छन्। “त्यो दिन मेरो जीवनकै अविस्मरणीय क्षण थियो।”

तर विशेषज्ञहरूका अनुसार डीभी लोटरी भाग्यको खेल मात्र होइन। छनोटपछि आवश्यक कागजात, समयसीमा र प्रक्रिया सही रूपमा पूरा नगरे अवसर गुम्न सक्छ।

सपना मात्र होइन, तयारी पनि आवश्यक

अमेरिका अवसरको देश भए पनि यहाँको जीवन चुनौतीरहित छैन। महँगो जीवनशैली, कडा प्रतिस्पर्धा, कानुनी जटिलता र आप्रवासन सम्बन्धी नियम परिवर्तनले धेरैलाई प्रभावित गरिरहेको छ।

हालका वर्षहरूमा अमेरिकी भिसा प्रक्रियामा कडाइ बढेको छ। सामाजिक सञ्जालको निगरानी, कडा अन्तर्वार्ता प्रक्रिया, भिसा नवीकरणमा थप जाँचबुझ र कानुनी पालना सम्बन्धी कडाइले नेपाली आवेदकहरूलाई थप सचेत हुन बाध्य बनाएको छ।

केशवराज सेडाई भन्छन्, “अमेरिकामा सफल हुन चाहने जो कोहीले कानुनी प्रक्रिया बुझ्नुपर्छ। गलत सूचना वा हतारो निर्णयले ठूलो क्षति हुन सक्छ। अहिलेको समयमा सही मार्गदर्शन पहिलेभन्दा धेरै आवश्यक भएको छ।”

अमेरिकाको सपना अझै जीवित छ

चुनौतीहरू भए पनि अमेरिका जाने नेपालीहरूको सपना कमजोर भएको छैन। गुणस्तरीय शिक्षा, रोजगारीका अवसर, आर्थिक स्थायित्व र नागरिकतासम्म पुग्ने स्पष्ट कानुनी बाटोका कारण अमेरिका अझै पनि नेपालीहरूका लागि आकर्षक गन्तव्य बनेको छ।

समीक्षा अधिकारी आफ्नो अनुभव सम्झँदै भन्छिन्, “अमेरिकाले मलाई धेरै कुरा सिकायो— आत्मनिर्भरता, अनुशासन र संघर्षको मूल्य। यहाँ सफलता सजिलै आउँदैन, तर मेहनत गर्नेलाई अवसर भने अवश्य मिल्छ।”

सायद यही कारणले अमेरिका नेपालीहरूका लागि केवल एउटा देश होइन, सम्भावना, संघर्ष र सफलताको साझा सपना बनेको छ। हजारौं नेपालीका लागि त्यो सपना आज पनि उत्तिकै जीवित छ, जसले उनीहरूलाई नयाँ भविष्यको खोजीमा हजारौं किलोमिटर टाढासम्म यात्रा गर्न प्रेरित गरिरहेको छ।